Het Nederlandse mkb digitaliseert in de Europese voorhoede: 89 procent van de bedrijven met 10 tot 250 werknemers zat in 2025 op het basisniveau van digitale intensiteit, tegen 71 procent EU-gemiddeld (CBS, 2026). Tegelijk is automatisering voor 29,7 procent van de bedrijven de belangrijkste maatregel tegen het personeelstekort (CBS, 2026). Op deze pagina bundelen we de relevantste cijfers, elk met bron en jaartal.
Hoeveel automatiseert het Nederlandse mkb?
Nederland behoort tot de Europese top: 89 procent van de Nederlandse bedrijven met 10 tot 250 werknemers had in 2025 het basisniveau van digitale intensiteit bereikt, tegenover een EU-gemiddelde van 71 procent — alleen Finland en Denemarken zitten in dezelfde top drie (CBS, 2026). In 2023 was dat nog 83 procent.
Digitaal werken is dus de norm; de volgende stap — processen écht automatiseren in plaats van digitaal handwerk doen — is waar de verschillen nu ontstaan. Een bedrijf dat orders in de cloud overtypt in plaats van op papier, is wel gedigitaliseerd maar niet geautomatiseerd. Die tweede stap is meetbaar in beweging, zoals de cijfers hieronder laten zien.
Personeelstekort als aanjager
Bijna twee derde van de Nederlandse bedrijven heeft last van een personeelstekort, en voor 29,7 procent van alle bedrijven is meer inzetten op automatisering — robotisering of AI-ondersteuning — de belangrijkste maatregel daartegen (CBS, 2026). Ter vergelijking: 24,9 procent kiest vooral voor aantrekkelijker arbeidsvoorwaarden en 14,7 procent beperkt de productie.
De verschillen per omvang zijn opvallend: van de grote bedrijven investeert 40,4 procent in automatisering, van de middelgrote 28,1 procent en van de kleine 20,1 procent (CBS Conjunctuurenquête, april 2026). De informatie- en communicatiesector loopt voorop met 44,1 procent, tegen 28,5 procent een jaar eerder. Voor het mkb is dat een nuchtere conclusie: de achterstand op grote bedrijven is geen kwestie van technologie — dezelfde tools zijn beschikbaar — maar van tijd en aanpak.
De kerncijfers op een rij
Alle cijfers met bron en jaartal, om zelf te gebruiken of te citeren.
| Cijfer | Waarde | Bron |
|---|---|---|
| NL-bedrijven (10–250 wn.) met basisniveau digitale intensiteit (2025) | 89% (EU: 71%) | CBS, 2026 |
| Bedrijven met last van personeelstekort | bijna twee derde | CBS, 2026 |
| Bedrijven met automatisering als belangrijkste maatregel tegen tekort | 29,7% | CBS, 2026 |
| Grote bedrijven die investeren in automatisering (april 2026) | 40,4% | CBS, 2026 |
| Kleine bedrijven die investeren in automatisering (april 2026) | 20,1% | CBS, 2026 |
| ICT-sector die investeert in automatisering (april 2026) | 44,1% (was 28,5%) | CBS, 2026 |
| Tijdwinst door automatisering in recruitment (maximum) | tot 17 uur per recruiter p/w | Bullhorn GRID, 2025 |
Wat betekenen deze cijfers voor jouw bedrijf?
Drie nuchtere lessen. Eén: digitalisering is in Nederland geen onderscheid meer — 89 procent zit op het basisniveau — dus de winst zit in de laag erboven: processen die zonder handwerk doorlopen. Twee: de koplopers automatiseren niet omdat het hip is, maar omdat personeel schaars is; elke gestructureerde taak die je automatiseert, is capaciteit die je niet hoeft te werven. Drie: het gat tussen klein (20,1 procent) en groot (40,4 procent) zit niet in de techniek — dezelfde integratieplatforms en API's zijn voor iedereen beschikbaar — maar in aanpak en prioriteit.
Waar je begint, hangt af van waar bij jou het handwerk zit. De aanpak per proces staat op bedrijfsprocessen automatiseren; wat het in euro's oplevert, reken je door met de gratis ROI-calculator. Voor de toolkeuze: Zapier vs Make vs Power Automate.
Kort samengevat
- 89% van de Nederlandse bedrijven (10–250 werknemers) zit op het basisniveau van digitale intensiteit — EU-top 3 (CBS, 2026).
- Bijna twee derde van de bedrijven kampt met personeelstekort; voor 29,7% is automatisering de belangrijkste maatregel (CBS, 2026).
- Grote bedrijven investeren twee keer zo vaak in automatisering als kleine: 40,4% tegenover 20,1% (CBS, april 2026).
- De ICT-sector loopt voorop: 44,1% investeert in automatisering, tegen 28,5% een jaar eerder (CBS, 2026).
- De achterstand van klein op groot zit niet in technologie maar in aanpak — dezelfde platforms en API's zijn voor iedereen beschikbaar.
Meer lezen
- Bedrijfsprocessen automatiseren: aanpak en kosten
- Bedrijfsprocessen automatiseren: de beste tools voor MKB
- AI-automatisering voor het mkb
- Recruitment-statistieken: de Nederlandse cijfers
- ROI-calculator: reken je eigen besparing door
Veelgestelde vragen
Hoe gedigitaliseerd is het Nederlandse mkb?
89 procent van de Nederlandse bedrijven met 10 tot 250 werknemers had in 2025 het basisniveau van digitale intensiteit bereikt, tegenover een EU-gemiddelde van 71 procent (CBS, 2026). Nederland staat daarmee in de Europese top drie, naast Finland en Denemarken.
Waarom automatiseren bedrijven nu vooral?
Personeelstekort is de belangrijkste aanjager: bijna twee derde van de bedrijven kampt ermee, en voor 29,7 procent van alle bedrijven is meer automatiseren de belangrijkste maatregel — vóór hogere lonen (24,9 procent) en productiebeperking (14,7 procent) (CBS, 2026).
Lopen kleine bedrijven achter op grote?
In investeringen wel: 40,4 procent van de grote bedrijven investeert in automatisering tegen 20,1 procent van de kleine (CBS, april 2026). De technologie zelf is geen drempel — integratieplatforms en API's zijn voor elke omvang beschikbaar — het verschil zit in tijd, kennis en prioriteit.
Wat levert automatiseren concreet op?
Dat verschilt per proces; de eerlijkste route is je eigen situatie doorrekenen op uren maal frequentie maal loonkosten. Onze gratis ROI-calculator doet die som in een minuut. Als referentie uit één sector: in recruitment becijfert Bullhorn (GRID, 2025) tot 17 uur tijdwinst per recruiter per week.
Hoe actueel zijn deze cijfers?
Elk cijfer heeft een bronvermelding met jaartal; de meeste komen uit CBS-publicaties van 2026 (over 2025 en de Conjunctuurenquête van april 2026). We werken de pagina bij wanneer er nieuwe cijfers verschijnen.
Liever dit soort inzichten in je inbox?
Laat je e-mailadres achter, dan zetten we je op de lijst en mailen we je zodra de eerstvolgende editie over IT, automatisering en dashboards uitkomt. Uitschrijven kan altijd met één mailtje.